Op 28 augustus 2026 ging de picknick van de klimaatgrootouders opnieuw door in Fort 4 in Mortsel. De klimaatgrootouders-picknick is een jaarlijkse traditie die erg wordt gewaardeerd. Het is een kans om bij te praten met de andere klimaatgrootouders, maar vooral een gelegenheid om veel energie op te doen voor onze strijd tegen de klimaatverstoring en voor een eerlijkere en inclusieve samenleving.
Ook dit jaar kunnen we terugkijken op een verbindende en zeer inspirerende editie. Het enthousiasme bij de aanwezigen was dan ook zeer groot.
Het was inhoudelijk een sterk programma dat door co-voorzitter Hugo Van Dienderen op deskundige wijze werd begeleid.
Het wordt ook stilaan een mooie traditie dat de band de “Houtkopers” voor de muzikale omlijsting zorgen. Mark Van Eygen en onze Dirk Van der Roost waren fantastisch. Ze begeleidden niet alleen klimaatactiviste Sandrine Mairisse, sopraan met een heerlijke stem, maar (begeleidden) ook de samenzang. Wat een energie gaat daarvan uit !
We kijken al uit naar de volgende editie !
Verslag van de voormiddag
Michiel Hubeau, burgemeester van Mortsel en zoon van onze co-voorzitter Bernard Hubeau, beet de spits af met zijn enthousiasmerend welkomwoord .
Daarna volgde een driegesprek, geleid door Ingrid Pira, oud-burgemeester van Mortsel, oma en actieve klimaatgrootouder. Haar gespekpartners waren twee andere straffe madammen : Eva Smets (directeur van Oxfam België en auteur van het boek “Kantelen” (Lannoo, 2025) en Philsan Osman (co-auteur van het boek ‘Voor wie willen we zorgen? Ecofeminisme als inspiratiebron‘ (EPO 2021). Ze komt uit Somalië en is activiste en community builder.)
Het werd een boeiende dialoog die veel inzichten en stof tot nadenken gaf.
Mortsel toont dat een ander, klimaatvriendelijk en sociaal beleid wel degelijk kan ! (Michiel Hubeau)
Ze plukken daar nu de vruchten van hun jarenlange doorzetting, vaak tegen de stroom in.
Burgemeester Michiel Hubeau schetste in zijn welkomwoord hoe Mortsel met succes een doorgedreven klimaatvriendelijk en sociaal beleid voert. Dankzij de inspanningen van zijn voorgangers waaronder Ingrid Pira beschikt Mortsel over een goed uitgebouwd openbaar vervoer wat resulteert in minder auto’s, meer fietsers en een veiligere stad. De strijd is echter nog niet gestreden en er moet continu verder worden ingezet op groene vooruitgang: de uitbouw van een sociaal en coöperatief warmtenet, de aanleg van koelroutes en koelplekken in de stad, de aanleg van parken en het aanplanten van bomen in straten en pleinen zijn nieuwe initiatieven waarmee het huidige gemeentebestuur zijn groen beleid verder ontwikkelt.
Opvallend en zeker inspirerend is het nieuwe boombeleid in Mortsel. Omdat men beseft welke grote maatschappelijke meerwaarde bomen geven, zet men in op hun bescherming. Bomen hebben in Mortsel bestaansrechten en hebben recht op zorg.. Concreet betekent dit dat nieuwe plannen voor o.m. verbouwingen, wegenaanleg of infrastructuurwerken hiermee rekening moeten houden. Bomen worden op de plannen eerst ingekleurd en de plannen worden hieraan aangepast. Dit vraagt inventiviteit, maar rendeert, niet alleen voor de bomen, maar ook voor een leefbare stad. Mortsel toont zo de weg.
Ecofeminisme legt het verband bloot tussen de onderdrukking van vrouwen en inheemse volkeren enerzijds en de huidige ecologische crisis anderzijds (Philsan Osman). (Philsan is haar voornaam)
Philsan Osnam nam ons mee in de ontstaansgeschiedenis van het ecofeminisme en gaf ons een duidelijke boodschap:
Hebzucht en uitbuiting werden tijdens de koloniale periode sterk gevoed door de heersende klasse en verspreidden zich vanaf dan – dankzij de wereldveroveringen die dan mogelijk werden- als een olievlek over de wereld. Het leidde tot sociale ongelijkheid en onderdrukking, maar ligt ook aan de basis van het wereldwijd verlies aan biodiversiteit, de leegroof van grondstoffen en de klimaatverstoring. Het leidde tot vervreemding van elkaar en van onze planeet. Zorgen voor elkaar als evenwaardige partners en ons met elkaar verbinden en met de planeet vormen voor Philsan een sterk tegengif om het tij te keren. We moeten “zorg” en “gelijkwaardigheid” binnenbrengen in onze politiek en onze economie. Dan pas kunnen structuren veranderen.
Nu nog steeds worden de verhoudingen tussen Noord en Zuid te veel gedirigeerd vanuit een zeker superioriteitsgevoel van Noord t.o.v. Zuid. Dit moet stoppen en we moeten evolueren naar gelijke partners.
Vanuit de zorg voor elkaar en voor de planeet kan activisme zich ontwikkelen om verandering mogelijk te maken. Philsan verwijst in dit verband naar de strijd van de Chipko beweging in India. Hun strijd stond mee aan de basis van het ecofeminisme. De beweging ontstond in 1973 toen Indiase vrouwen samen in opstand kwamen tegen onverantwoorde commerciële houtkap en ontbossing waarvan zij en hun gezin het slachtoffer zouden worden. Door hun vastberadenheid haalden ze hun slag thuis. Ze kregen hierdoor in 1987 de Right Livelihood Award voor hun toewijding aan het behoud en herstel van de natuurlijke hulpbronnen van India. Gerichte en vastberaden acties hebben wel degelijk effect. Daarnaast ziet Osman nog een potentieel door het opschalen van de bestaande mooie initiatieven die momenteel al overal openbloeien.
Het Bruto Nationaal Product zegt niets over de interne verdeling van onze welvaart en houdt geen rekening met de milieukosten voor de planeet. We hebben bijgevolg nood aan een andere economie die deze parameters wel in rekening brengt (Eva Smets).
Eva Smets legde de link tussen de groeiende ongelijkheid van rijk en arm en de ecologische crisis (uitbuiting van de planeet). Ze spreekt in dit verband van een mank lopend systeem en noemt dit een tweelingcrisis. De sociale en ecologische crisis zijn voor haar duidelijk met elkaar verbonden: de verschillen tussen de superrijken (1 % van de bevolking) en de rest van de bevolking nemen nog steeds toe. Bovendien bepaalt deze 1 % vooral het beleid omdat ze zich beter kunnen laten vertegenwoordigen in politieke kringen.
Hoewel de armste helft van de bevolking minder verantwoordelijk is voor de klimaatcrisis zijn zij wel het grootste slachtoffer.
Eva pleit voor een fundamenteel andere aanpak van de economie waarbij ze de Donut benadering van Kate Raworth als uitgangspunt neemt. We moeten ons economisch systeem aanpassen zodat we binnen de sociale en ecologisch grenzen blijven van onze planeet. Dit vraagt een andere manier van produceren en consumeren. Het vraagt ook een andere politiek, waarbij we ons niet alleen fixeren op het BNP, maar ons economisch denken veel ruimer zien. We hebben bijgevolg nood aan parameters om de verdeling van dit BNP en de milieukosten van onze economie mee in rekening te brengen.
Eva gelooft sterk in onze rol als activisten om veranderingen in gang te zetten. Activisme lag steeds aan de basis van verandering. Politici volgen wanneer ze de druk van de bevolking voelen. We mogen bijgevolg niet opgeven.
Ze gelooft tenslotte dat wij als burgers een groot verschil kunnen maken door onze spaarcenten in groene projecten te beleggen. 95 % van de investeringen gaan volgens haar nog naar fossiele industrie. Zo lang dit niet verandert, gaan we niet vooruit. Ze doet daarom een oproep om met de banken in gesprek te gaan en daar naar te handelen. Welke investeringen steunen ze ? Wat is voor hen een duurzame investering ? Belangrijk is om hierbij voldoende kritisch te zijn. Er werd hierbij terecht opgemerkt dat de GvhK werkgroep “Onze Centen” hierbij zeker kan ondersteunen. Ook het project van de Landgenoten werd in dit verband toegelicht :
De Landgenoten is een coöperatie die landbouwgrond koopt met het geld van aandeelhouders en schenkers. Ze verhuren die grond aan bioboeren via loopbaanlange contracten. Door boeren een langlopend huurcontract aan te bieden, stimuleren ze de groei van duurzame landbouw in Vlaanderen, verzekeren ze de continuïteit van landbouwbedrijven en beschermen ze de opgebouwde bodemvruchtbaarheid voor de volgende generatie bioboeren.
Verslag van de namiddag
Dat de klimaatgrootouders erg actief zijn, wisten we al. Maar dat ze hierbij zoveel positieve energie uitstralen werd tijdens het namiddagprogramma voor iedereen duidelijk. Verschillende klimaatgrootouders kwamen vertellen over hun projecten en activiteiten. Het werkte aanstekelijk en toont aan dat de klimaatgrootouders blijven geloven dat verandering mogelijk is.
Volgende projecten kwamen tijdens de namiddag aan bod :
- De klimaattentoonstellingen en workshops over het klimaat: het initiatief groeide vanuit Limburg, maar deint nu uit naar de andere provincies (Liesbet Croughs)
- Het voorleesproject voor kinderen uit kinderboeken : natuur en klimaat staan centraal in de voorleessessies (dit initiatief groeide in Vlaams-Brabant maar krijgt nu ook opvolging in andere provincies. Vooral tijdens de voorleesweek van 21 tot 29 november wordt hier actief op ingezet. (Karin Lemmens)
- Quizzen voor jongeren over het klimaat en over gezonde en klimaatvriendelijke voeding; Dit laatste in samenwerking met Rikolto. De klimaatgrootouders startten met de jongeren en gaan nu terug naar de jongeren. Dit voelt aan als thuiskomen en geeft ons veel energie. (Jos Jonckers)
- Waar is de bus ? Symposium over het openbaar vervoer: mobiliteit heeft veel met het klimaat te maken, het is een dankbaar onderwerp, heel concreet en sociaal. 18 september 2026 in het provinciehuis van Antwerpen, zeker de moeite ! (Ingrid Pira en Luc Mariën)
- Samenwerkingsverbanden tussen de klimaatgrootouders over gans Europa en de rol die onze Vlaamse organisatie hierin speelt. Onze projecten “Climate Alarmist” en klimaatsamenspraak krijgen navolging bij onze collega’s in het buitenland. (Wim Aerts)
- Voorbereiding en deelname aan de klimaatmars van 11 oktober: oproep om massaal deel te nemen, meer dan 15 miljard subsidies voor fossiele brandstoffen: dit moet nu stoppen ! (Dirk Van Der Roost)
- Het nieuwe aanbod van klimaatsamenspraak (Marc Desmet) en de opleiding van nieuwe klimaatcoachen (door Guido De Baere). Nieuw in het aanbod zijn de workshops over de impact van het klimaat op onze gezondheid en over duurzaam beleggen. Ook komen er wandelingen met als thema : wat doet de klimaatverstoring met onze natuur?
- Fietstocht langs sociale en natuurminnende projecten met haltes voor acties aan banken die tegen beter weten in blijven investeren in fossiele brandstoffen. Tweede week van juni 2027 (fietstocht door o.m. Klein Brabant, Pajottenland en het Hageland.)
- De Climate express fietstocht tussen 8 oktober en 11 oktober als instap naar de klimaatmars van 11 oktober (Marc Alexander).
Nic Balthazar kwam ons tenslotte op zijn gekende wijze en met de nodige kwinkslagen de nieuwe actie “Climate Alarmist” toelichten. Nic is hiervan de inspirator en hij begeleidt mee de actie. Ze is ludiek, maar is anderzijds wel kordaat en vastbesloten : We vragen nu actie van onze politici, nu het nog kan. Nic riep alle aanwezigen op om door te zetten, niet op te geven en vooral via sociale media de actie te ondersteunen en te verspreiden, zo lang tot onze politici wakker worden!
Meer foto’s kan je hier bekijken. Foto’s © GVhK


Reactie toevoegen